Onze actie: Advies over wat er in de grachten leeft, en hoe je ze samen met buurtbewoners schoonhoudt. Zodat alle bewoners – boven én onder water – van ‘de blauwe stadsnatuur’ kunnen genieten. Daarnaast lezingen, workshops en onderwijs.

Project Vissenmonitoring is onderdeel van Onder water in Leiden (OWL). OWL  begon als een bewonersinitatief met het ophangen van kattenklimtouwen zodat katten uit het grachtwater kunnen klimmen. De beste manier om te kijken of deze touwen nog vastzaten was vanuit het water, waarbij Aaf snorkelend ook keek waar grofvuil lag. Vervolgens werd zij opgeleid om vissoorten in de grachten te leren herkennen en te tellen (monitoren). 

Recent ligt de nadruk tijdens het onderzoek vooral op avondsnorkelen en zaklampvissen, omdat dán juist heel andere soorten tevoorschijn komen. OWL houdt zich als bewonersinitatief dankzij deze educatieve elementen en verduurzaming automatisch met meerdere SDG doelen bezig (Sustainable Development Goals). 

Zo ligt er allerlei herbruikbaars in de Leidse wateren, van servies tot vistuig. Hoewel Onder water in Leiden al sinds 2011 bezig is met opschoonacties, is het volgens Aaf nu beter om het grofvuil te laten liggen. “Wat er nu ligt, is onderdeel van de natuur geworden”, zegt ze. Met speciale toestemming kan Aaf al snorkelend het onderwaterleven bestuderen, of een gevallen sleutelbos van een voorbijganger opduiken. “Ik kan lyrisch worden over de combinatie afval en vissen”, vertelt Aaf, “een lege broodzak, die voorbij zwemt met een zeelt erin vanwege de laatste kruimeltjes. Een joekel van een wolhandkrab op een roestend kinderfietsje. Oh, wat een feest. Mooier dan dát kan het niet worden!” 

Tot op heden zijn er 23 verschillende vissoorten en vier krabben en kreeftsoorten aangetroffen in de Leidse wateren. Ook zijn er al vier soorten moerasschildpadden gezien. Bij het vissenmonitoren is vooral de jeugd erg actief: er is op de site van OWL speciaal een informatiepagina voor spreekbeurten. Aaf is erg enthousiast over het motiveren van jonge leerlingen.

Zo geeft ze deze boodschap mee als ze kinderen onderwijst over de grachtenbewoners: “Volg altijd je hart. Als iets even niet lukt, dan neem je een omweg of ga je onderlangs. Durf buiten de lijntjes te kleuren.” Dit is niet vreemd voor Aaf, aangezien zij ook haar eigen weg heeft gevonden als zelfbenoemd adviseur stadsgrachten. Een inspirerend voorbeeld voor iedereen, ook buiten de grachten van Leiden. Neem gerust contact op als je mee wil doen!

Aaf Verkade